Kategorie
Aktualności

Jakie nawozy stosować żeby nie szkodzić glebie? Nawozy naturalne i organiczne

Rośliny do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują niezbędnych składników mineralnych, w tym zarówno makro- jak i mikroskładników. Jakie nawozy stosować, by przynosiły najlepsze efekty w postaci wzrostu roślin, jednocześnie nie szkodząc środowisku naturalnemu? Część rolników i ogrodników stosuje w swoich uprawach wyłącznie nawozy organiczne. Niektórzy używają ich naprzemiennie z nawozami mineralnymi, a jeszcze inni – bazują wyłącznie na nawozach mineralnych. Ze względu na zmieniające się trendy w rolnictwie i ogrodnictwie oraz rosnącą świadomość proekologiczną bazowanie wyłącznie na nawozach naturalnych lub zrównoważone łączenie ich z mineralnymi to coraz bardziej popularny i pożądany kierunek.

Jakie nawozy stosować, czyli czego potrzebują rośliny?

Do prawidłowego rozwoju rośliny potrzebują wielu składników, w tym mikroelementów takich jak:

  • azot – pobudza wzrost roślin i odpowiada za przyrost zielonej masy;
  • fosfor – wpływa na budowę i wzrost systemów korzeniowych;
  • potas – odpowiada za gospodarkę wodna roślin, wzmacnia je oraz wspomaga ich odporność na mrozy;
  • wapń – reguluje odczyn gleby, sprzyja tworzeniu się jej struktury oraz odpowiada za przyswajanie wielu składników pokarmowych;
  • magnez – bierze udział w fotosyntezie oraz ma wpływ na wybarwienie liści.

W procesie wzrostu i rozwoju roślin niezbędne są również: żelazo, mangan, miedź oraz cynk. Odgrywają one ważną rolę w kontrolowaniu procesów fizjologicznych w roślinach. Zarówno stosowanie nawozów mineralnych jak i organicznych ma na celu poprawę jakości i żyzności gleby. Dzięki temu rośliny wykorzystają dostarczane składniki mineralne do jeszcze lepszego wzrostu i rozwoju.

Jakie nawozy stosować, by nie szkodzić glebie?

Jednym z pozytywnych nurtów w obszarze agrokultury jest biologizacja i rolnictwo regeneratywne. Produkcja rolnicza prowadzona jest tutaj w taki sposób, by nie szkodzić środowisku przyrodniczemu oraz z poszanowaniem dla jego zasobów. Zasady stosowane w rolnictwie regeneratywnym są w różnym stopniu od dawna znane rolnikom i mają za zadanie wzbogacenie gleby, poprawę stanu wód i ekosystemów. Biologizacja jest modelem gospodarowania alternatywnym dla rolnictwa intensywnego i ma na celu dbałość o właściwy stan środowiska naturalnego. Certyfikacja rolnictwa regeneratywnego zakłada odtworzenie i utrzymanie potencjału plonotwórczego gleby oraz prowadzenie produkcji rolniczej przyjaznej środowisku. W tym kontekście odpowiedź na pytanie: jakie nawozy stosować, nasuwa się sama. Zmiana sposobu nawożenia roślin na naturalny niesie wiele korzyści zarówno dla środowiska, jak i uprawianych roślin. Nawozy takie jak kompost, obornik, humus, kopaliny czy nawozy zielone są w pełni naturalne, tańsze od nawozów syntetycznych oraz łatwo dostępne.

Korzyści certyfikacji rolnictwa regeneracyjnego są wieloaspektowe i obejmują nie tylko rolników, ale i cały przemysł spożywczy oraz konsumentów – poprzez wykorzystanie zasobów naturalnych i produkcję zdrowej, ekologicznej żywności.

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Uprawa uproszczona czy pełna – jaką wybrać?

Zastanawiasz się, co właściwie będzie lepsze dla Twoich roślin – uprawa uproszczona czy uprawa tradycyjna? Wybór zależy od wielu czynników. Zapoznaj się z naszym poradnikiem, który znacznie ułatwi Ci podjęcie odpowiedniej decyzji.

Uproszczona uprawa roli – na czym polega?

Coraz więcej rolników decyduje się właśnie na przeprowadzanie w swoim gospodarstwie uprawy uproszczonej. Dlaczego? Taka uprawa jest przede wszystkim znacznie bardziej ekonomiczna! Uprawa uproszczona szczególnie sprawdzi się w przypadku większych gospodarstw – duże areały sprawiają bowiem, że niższy nakład łożony na uprawę jest znacznie bardziej widoczny. Ta forma prowadzenia gospodarstwa jest jednak coraz częściej przejmowana także przez średnie i małe gospodarstwa.

Czym się różni uprawa uproszczona od uprawy tradycyjnej? W przypadku tej pierwszej to przede wszystkim rezygnacja z zastosowania pługa. Uproszczenie polega zatem na tym, że uprawa ta jest po prostu bezorkowa. Wszelkie zmiany w glebie są wyłącznie powierzchowne, przy czym siew jest bezpośredni. Na czym jednak polega trudność? Należy pamiętać o tym, by uprawa uproszczona była odpowiednio rozplanowana. Z reguły nie potrzeba zakupu nowego sprzętu, ponieważ kultywator ścierniskowy oraz siewnik są już na wyposażeniu większości gospodarstw. Kultywator posiada wały strunowe, które nacinają glebę, ale nie wywraca gleby na wierzch, co sprzyja zatrzymaniu erozji.

Uprawa uproszczona – zalety

Zanim podejmie się decyzję dotyczącą wyboru uprawy uproszczonej, warto zapoznać się z zaletami tego stylu. Najczęściej wymienia się po prostu ograniczenie ilości czasu pracy. Wspomnieliśmy już o sporych oszczędnościach finansowych, które dotyczą przede wszystkim większych przedsiębiorstw. Uprawa uproszczona korzysta z mniejszych ilości maszyn, dzięki czemu rolnicy mogą na przykład oszczędzić na paliwie czy właśnie kosztach związanych z utrzymaniem parku maszynowego. Rolnicy zauważają korzystne zmiany nie tylko w budżecie gospodarstwa, ale i na polu. Zredukowanie przez nich systemu uprawowego ma bezpośredni wpływ na poprawę struktury gleby.

Jeśli chodzi o wady, to często wskazuje się znacznie większy problem z chwastami. Istnieje ryzyko pojawienia się na przykład perzu. Jednak i z tym rolnicy coraz częściej radzą sobie znakomicie poprzez stosowanie odpowiednich mieszanek międzyplonów. Konieczne jest również wspomnienie o tym, że orka w przypadku uprawy uproszczonej może doprowadzić do sporej utraty wody. W Polsce niestety dość często występują okresy suszowe, zatem nie powinno przeprowadzać się takich czynności właśnie wtedy, gdy pojawiają się okresy niedoboru opadów.

Jaki rodzaj uprawy wybrać?

Wskazanie najbardziej odpowiedniej formy uprawy jest proste. Dobrym pomysłem będzie oszacowanie ewentualnych korzyści finansowych, które wynikną z przekształcenia uprawy w uproszczoną. Warto jednak pamiętać, że wszystko jest zależne od uwarunkowań danego gospodarstwa – zwłaszcza ekonomicznych, jak i produkcyjnych. Jeśli interesują Cię naturalne metody prowadzenia gospodarstwa, koniecznie zapoznaj się z naszą ofertą. Pomożemy Tobie w konwersji Twojego gospodarstwa na rolnictwo regeneracyjne. Biologizacja oraz certyfikacja rolnictwa regeneratywnego to same korzyści – o wszystkim możesz przeczytać na naszej stronie internetowej (patrz: korzyści certyfikacji rolnictwa regeneratywnego).

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Zakwaszenie gleby – jakie są objawy i jak sprawdzić zakwaszenie ziemi?

Zakwaszenie gleby jest procesem zachodzącym w glebie w sposób ciągły. Konsekwencją zakwaszenia gleb jest obniżenie pH gleby, prowadzące do spadku jej żyzności, a co za tym idzie – pogorszenia ilości i jakości plonu. Odczyn gleby w znaczącym stopniu wpływa bowiem na przebieg wielu procesów glebowych, rozwój organizmów bytujących w tym środowisku, przemiany materii organicznej w glebie, a także łatwość przyswajania składników pokarmowych dla roślin. Skąd bierze się nadmierne zakwaszenie gleby? Przyczyny tego zjawiska są zarówno pochodzenia naturalnego (jak czynniki geologiczne, biochemiczne, antropogeniczne oraz klimatyczne), jak i związanego bezpośrednio z działalnością ludzką. Warto dowiedzieć się, co zakwasza glebę, jakie są objawy jej zakwaszenia, jak sprawdzić zakwaszenie ziemi i jak zapobiegać skutkom zakwaszenia.

Co zakwasza glebę? Przyczyny

Zakwaszanie się gleb jest procesem ciągłym, a czynników wpływających na przebieg tego procesu jest wiele. Co zakwasza glebę i jakie są tego przyczyny?

  • Materia organiczna pochodząca z nawozów naturalnych (obornika, gnojowicy) czy nawozów zielonych (poplonów) – rozkładając się w glebie jest źródłem dwutlenku węgla, który sprzyja zakwaszaniu gleb;
  • mikroorganizmy i oddychające korzenie roślin – są również źródłem dwutlenku węgla, wpływającego na zakwaszenie gleby;
  • opady atmosferyczne – powodują wypłukiwanie składników zasadowych w głąb profilu glebowego, przyczyniając się pośrednio do zakwaszania gleby;
  • stosowanie nawozów mineralnych – w szczególności azotowych i potasowych, a ograniczenie stosowania nawozów zasadowych (przede wszystkim wapniowych i magnezowych), które z kolei niwelują proces zakwaszania gleby;
  • kwaśne deszcze – spowodowane są produkcją znacznych ilości gazów wysyłanych do atmosfery, głównie dwutlenku węgla i siarki oraz tlenków azotu.

Jakie są objawy i skutki zakwaszenia gleby?

Głównym objawem wskazującym na zakwaszenie gleby jest spadek jej żyzności i urodzajności. Ma to bezpośredni wpływ na uzyskiwane plony, co z kolei przekłada się na opłacalność upraw. Warto zatem wiedzieć, czym skutkuje zakwaszenie gleby i jak temu zapobiec. Do głównych skutków zakwaszenia gleby możemy zaliczyć:

  • dyskwalifikację plonów jako produktu konsumpcyjnego – na skutek zwiększenia w glebie ilości metali ciężkich, w tym glinu, manganu i żelaza;
  • ograniczenie działalności mikroorganizmów glebowych, odpowiadających za rozkład materii organicznej;
  • słabsze pobieranie składników pokarmowych przez rośliny, zwłaszcza z głębszych warstw gleby – dzieje się tak na skutek ograniczenia rozwoju systemów korzeniowych roślin;
  • ograniczenie ilości próchnicy, odpowiadającej za magazynowanie wody i strukturę gleby.

Jak przeciwdziałać skutkom zakwaszenia gleby?

Jednym z najważniejszych czynności mających przeciwdziałać skutkom zakwaszania gleby jest regularne przeprowadzanie analiz gleby. Wykonuje się je w Stacjach Chemiczno-Rolniczych, których siedziby znajdują się w miastach wojewódzkich oraz prywatnych firmach, posiadających wymagane pozwolenia na wykonywanie takich usług. Wykonując zatem analizę gleby zyskuje się pewność, że uzyskany wynik jest niepodważalny i dokładny. Do wykonania podstawowej analizy gleby potrzebne jest pobranie około 0,5 kg gleby warstw 0-10, 10-20 oraz 20-30 lub 0-15 i 15-30. Miejsce reprezentatywne pobrania próbek wybiera gospodarz.

Po wykonaniu badań i analiz glebowych należy podjąć działania zapobiegające dalszym skutkom zakwaszenia gleby. Ma to za zadanie biologicznej, chemicznej i fizycznej równowagi w glebie. Biologizacja zakłada optymalne zaspokajanie potrzeb pokarmowych roślin i produkcję plonów o wysokiej jakości handlowej i wartości żywieniowej (warto sprawdzić również: korzyści certyfikacji rolnictwa regeneratywnego). Założenia certyfikacji rolnictwa regeneratywnego mają na celu podniesienie żyzności gleby i poprawę jej właściwości biologicznych, fizyko-chemicznych oraz fizycznych. W efekcie działania te przekładają się na wyższe plony odpowiedniej jakości.

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Międzyplon ścierniskowy – dlaczego warto wprowadzać do płodozmianu?

Właściwy płodozmian i urozmaicanie upraw to jedne z najbardziej skutecznych działań, w znacznym stopniu wpływających na zwiększenie plonów. Dlaczego warto wprowadzać międzyplony do płodozmianu? Międzyplon (poplon) to rośliny uprawiane między dwoma plonami głównymi. Przeznaczone są zazwyczaj na zielonkę, siano, kiszonkę, a także jako zielony nawóz. Uprawa międzyplonu ma duże znaczenie ze względu na zwiększanie biologicznej aktywności, odbudowę próchnicy i żyzności gleby. Uprawa monokulturowa powoduje bowiem, że w dłuższej perspektywie stan jakości gleby będzie się powoli pogarszać, co w konsekwencji spowoduje wzrost nakładów finansowych w gospodarstwie rolnym i pogorszenie jakości upraw.

Międzyplony – rodzaje i znaczenie

Częsta uprawa zbóż po sobie powoduje naruszenie równowagi ekologicznej środowiska, dlatego też praktykuje się stosowanie międzyplonów. Wyróżnia się trzy rodzaje międzyplonów:

  • międzyplon ścierniskowy – rośliny wysiewane są w drugiej połowie lata po zbiorze wczesnego plonu głównego i najczęściej są to: facelia, gorczyca biała, peluszka czy rzepa ścierniskowa. Do kiedy stosuje się międzyplon ścierniskowy? Międzyplony ścierniskowe używane są jeszcze tego samego roku na paszę lub pozostawiane do wiosny jako podłoże do wysiewania roślin jarych;
  • międzyplon ozimy – rośliny wysiewane są jesienią po zbiorze plonu głównego i pozostają na polu aż do wiosny. Do najczęściej stosowanych międzyplonów ozimych należą: żyto oraz rzepak ozimy; poplony te stanowią źródło wczesnej paszy zielonej dla zwierząt;
  • wsiewki międzyplonowe – to rośliny dobrze znoszące zacienienie, gdyż wysiewa się je jednocześnie z plonem głównym; po zbiorze plonu głównego pozostawia się je na polu do jesieni (np. seradela).

Korzyści z wprowadzania międzyplonów do płodozmianu

Stosowanie płodozmianu jest jednym z warunków certyfikacji rolnictwa regeneratywnego, prowadzącym do zwiększenia żyzności gleb, jakości i ilości upraw oraz wytwarzania pełnowartościowych produktów spożywczych (sprawdź także: korzyści certyfikacji rolnictwa regeneratywnego). Do najważniejszych korzyści wynikających ze stosowania międzyplonów w płodozmianie możemy zaliczyć:

  • ograniczenie czynników chorobotwórczych i szkodników – rośliny wzrastają w bardziej naturalnym środowisku, zwiększa się także efektywność nawozów poprzez wyższą zawartość pierwiastków i minerałów w glebie;
  • większą żyzność gleby i zapobieganie jej erozji – dobrej jakości gleba pozwala również na stosowanie nawozów w mniejszym zakresie;
  • większą wydajność plonów – stosowanie międzyplonów w płodozmianie wpływa na strukturę gleby, poprawia jej skład mineralny i żyzność, co przekłada się na lepsze wyniki w plonach przy niższej inwestycji w środki chemiczne – co dodatkowo pozytywnie wpływa na środowisko.

Według założeń biologizacji, międzyplony są źródłem materii organicznej, stanowiącej z kolei źródło energii dla mikroflory glebowej. Międzyplony dostarczają niezbędne składniki odżywcze roślinom następczym. Doskonale wzbogacają płodozmian, zwiększając bioróżnorodność, a także podczas okresu zimowego zapewniają schronienie entomofaunie.

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Od czego zależy żyzność gleby i czym ona jest?

Zastanawiasz się, od czego właściwie zależy żyzność gleby? W takim razie koniecznie zapoznaj się z naszym artykułem. Wyjaśnimy pokrótce, co właściwie ma wpływ na dany stan gleby.

Co to jest żyzność gleby?

Aby móc zadbać o odpowiednią żyzność gleby, konieczne będzie najpierw zapoznanie się z definicją takiego pojęcia. Żyzność to nic innego, jak określenie naturalnej zdolności gleby do tego, by móc zaspokajać potrzeby rosnących w glebie roślin. Na żyzność składa się zespół jej właściwości fizycznych, chemicznych oraz biologicznych, których zadaniem jest zapewnienie roślinom odpowiednich warunków do wzrostu.

Co właściwie ma wpływ na żyzność gleby?

Czynników warunkujących glebę jest wiele. Co ciekawe, nie muszą one wcale być naturalne. Popularna jest obecnie biologizacja, czyli pomaganie glebie w zachowaniu odpowiedniej żyzności.

Jeśli chodzi o czynniki naturalne, które mają bezpośredni wpływ na żyzność gleby, możemy wymienić między innymi jej budowę morfologiczną. Ogromne znaczenie mają właściwości morfologiczne profilu glebowego, jak również miąższość gleby i jej poziom próchniczny.

Niezwykle istotne są także właściwości fizyczne, do których zaliczyć możemy między innymi strukturę, teksturę, porowatość, układ porów, właściwości termiczne i wodne, a także całościowy skład granulometryczny. Nie bez znaczenia dla żyzności gleby pozostają jej właściwości biochemiczne oraz biologiczne, czyli zawartość odpowiedniej substancji organicznej oraz aktywność biologiczna gleby. Do żyzności gleby przyczyniają się również właściwości chemiczne i fizykochemiczne, czyli zasobność w składniki pokarmowe, zawartość substancji toksycznych, odczyn gleby, jak również jej buforowość.

Czy żyzność gleby da się poprawić?

Brak żyzności gleby może stanowić poważny problem. Trudno bowiem będzie odpowiednio ją spożytkować. Niedobór składników mineralnych, które mają stanowić bezpośrednie pożywienie dla roślin sprawi, że nie będą miały one żadnych warunków do rozwoju. Co zrobić w takiej sytuacji? Odpowiednim rozwiązaniem jest wspomniana już biologizacja. To nic innego, jak rolnictwo regeneratywne, które może w przyszłości wpłynąć na zatrzymanie zmian klimatycznych, a nawet ich odwrócenie! Certyfikacja rolnictwa regeneratywnego to również możliwość podnoszenia żyzności gleb, a co za tym idzie – również jakości produkowanej w ten sposób żywności. Takie naturalne użyźnienie gleby niesie ze sobą wiele korzyści! Bogata w próchnicę warstwa gleby, która dodatkowo jest odpowiednio zbilansowana pod względem składników mineralnych, z pewnością będzie korzystnym podłożem dla wielu roślin. Biologizacja umożliwia przenikanie do warstw gleby jonów wapnia, magnezu oraz potasu, dzięki czemu ma ona znacznie lepszą strukturę i umożliwia na przykład lepsze magazynowanie wody. Możliwość przeprowadzania intensywnej wymiany jonowej prowadzi z kolei do łatwiejszego udostępniania roślinom tych składników mineralnych, które niezbędne są zarówno do ich wzrostu, jak i rozwoju. Korzyści certyfikacji rolnictwa regeneracyjnego są wprost nieocenione – przekonaj się o tym sam!

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Analiza gleby – gdzie zrobić badanie gleby i ile kosztuje?

Okresowa analiza gleby jest czynnością niezbędną do określenia jej kondycji oraz zaplanowania prawidłowego nawożenia. Jest to istotne ze względu na uzyskanie optymalnych, założonych plonów, a także w celu zapobiegania stratom plonów i zagrożeniu dla środowiska naturalnego. Chemiczna i mikrobiologiczna analiza gleby umożliwia nie tylko zbadanie zawartości podstawowych makroskładników czy pH, ale także węgla czy poziomu życia biologicznego występującego w glebie. Dzięki badaniu gleby możliwe jest poznanie jej odczynu oraz zasobności w makroskładniki, takie jak fosfor, potas czy magnez. Umożliwia to precyzyjny dobór dawki nawozów odpowiedniej dla danej uprawy. Nawożenie gleby bez znajomości jej składu i zasobności jest nie tylko nieefektywne, ale prowadzi do strat plonów. Brak systematycznej analizy gleby stanowi także zagrożenie dla środowiska naturalnego, jest także niezgodne z zasadami biologizacji i wszelkich pozytywnych działań w obszarze agrokultury.

Badanie gleby i jego znaczenie dla upraw

Większość gleb w Polsce ma zbyt niski odczyn pH, są także ubogie w podstawowe składniki mineralne. Stąd też niezbędne jest odpowiednie nawożenie, możliwe jest ono jednak tylko przy zastosowaniu nawozów odpowiednich do danego rodzaju gleby. Należy pamiętać, że w warunkach nadmiernego zakwaszenia gleby oraz jej niskiej zasobności w mikroelementy nie sprawdzi się żaden sposób nawożenia – będzie po prostu nieefektywny. Na co zwrócić uwagę poddając glebę okresowej analizie? Jakie badanie warto wykonać?

  • Kwasowość gleby – w strukturze zakwaszenia gleby bardzo kwaśne i kwaśne podlegają coraz większej degradacji, wysoki jest również odsetek gleb o potrzebach wapnowania. Warto tutaj podkreślić zalety certyfikacji rolnictwa regeneratywnego, która zakłada między innymi wapnowanie gleby i zwiększanie jej zasobności w składniki odżywcze, z jednoczesnym poszanowaniem zasobów środowiska naturalnego;
  • zasobność gleby w makro- i mikroelementy – większość gleb w Polsce ma niską zawartość fosforu, potasu, boru i miedzi.

Wykonując analizę chemiczną i mikrobiologiczną gleby warto również wiedzieć, że zarówno odczyn pH, jak i niedobór ważnych mikroelementów przyczyniają się do ograniczania skutków niedoboru wody w glebie. Odczyn wpływa na rozwój sytemu korzeniowego, natomiast mikroelementy, szczególnie potas – na gospodarkę wodną roślin.

Gdzie można wykonać badanie gleby?

Wykonanie analizy gleby jest bardzo dobrą inwestycją, pozwala bowiem na ustalenie właściwych dawek nawozów i to nie tylko w oparciu o zapotrzebowanie roślin, ale także zasobów ziemi. Badanie gleby najlepiej jest wykonać po żniwach albo wczesną wiosną, pobierając próbki z każdego pola lub pól problematycznych. Większość rolników robi to raz na 4 lata, jednak badania u ambasadorów biologizacji wykazały, że próby pobierane co roku są znacznie bardziej efektywne i dają odpowiedzi na każdy nowy sezon wegetacyjny.

Gdzie można zrobić badanie gleby? Analizy gleby wykonuje się przede wszystkim w Okręgowych Stacjach Chemiczno-Rolniczych. Siedziby stacji znajdują się w miastach wojewódzkich oraz prywatnych firmach, posiadających wymagane pozwolenia na wykonywanie takich usług. W laboratoriach wykorzystywane są specjalistyczne metody analityczne, kontrolowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA). Wykonując zatem analizę gleby masz pewność, że uzyskany wynik jest niepodważalny i dokładny.

Jak pobrać próbki do badania gleby? Dokładna instrukcja znajduje się na stronach Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych. Do wykonania podstawowej analizy potrzebne jest pobranie około 0,5 kg gleby z warstwy 0-20 cm.Próbki można pobrać samemu i zawieźć je do laboratorium, skorzystać z pomocy przedstawiciela regionalnego lub uczelni rolniczych.

Jak interpretować wyniki badania gleby?

Interpretując wyniki analizy gleby, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na kwasowość gleby i na tej podstawie zdecydować o konieczności wapnowania. Równie ważne są proporcje najistotniejszych składników:

  • C:N powinien zawierać się w przedziale 10:1
  • CA;Mg powinien zawierać się w przedziałach 5:1 do 7:1
  • S:N powinien zawierać się w przedziale 1:10

Po wykonaniu badań i analiz glebowych należy przystąpić do opracowania planu działań niezbędnych w celu przywracania równowagi, bilansowania składników oraz eliminowania deficytów składników pokarmowych w glebie. Plan działań korygujących ma za zadanie przywrócić równowagę biologiczną, chemiczną i fizyczną w glebie. Inną kwestią jest opracowanie planu nawożenia, którego celem jest zaspokajanie potrzeb pokarmowych roślin uprawnych. Biologizacja wyraźnie rozróżnia te dwa zagadnienia; dotyczą one dwóch zupełnie różnych obszarów, choć na końcu sprowadzają się do optymalnego zaspokajania potrzeb pokarmowych roślin i produkcji wysokich plonów o wysokiej jakości handlowej i wartości żywieniowej (warto sprawdzić również: korzyści certyfikacji rolnictwa regeneratywnego).

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Próchnica glebowa – czym jest? Znaczenie i rola próchnicy w glebie

Próchnica glebowa jest jednym z podstawowych składników gleb, decydującym o jej żyzności, a także wywierającym pozytywny wpływ na tworzenie się korzystnych stosunków wodno-powietrznych w glebie. Próchnica nazywana jest też humusem – od procesu rozkładu materii organicznej określanego humifikacją. Próchnica glebowa jest zatem naturalnym składnikiem gleby, bogatym w liczne składniki odżywcze. Jest to najcenniejszy i najbardziej naturalny nawóz, w związku z tym nie niesie ze sobą zagrożeń związanych z przenawożeniem roślin lub zasoleniem podłoża, jak to ma miejsce w przypadku nawozów sztucznych.

Co to jest próchnica glebowa i jak powstaje?

Próchnica glebowa to bogata w liczne związki organiczne substancja naturalna. Powstaje w wyniku biologicznego rozkładu resztek organicznych. Mogą to być związki pochodzenia roślinnego, jak liście, obumarłe korzenie, gałązki, łodygi, owoce i całe rośliny. Próchnicę tworzą również resztki organiczne pochodzenia zwierzęcego, jak odchody czy martwe owady. W procesie rozkładu materii biorą udział mikroorganizmy glebowe: grzyby i bakterie, oraz drobne bezkręgowce, między innymi dżdżownice.

Materiał organiczny gleby jest bardzo zróżnicowany i tworzony przez częściowo rozłożone resztki roślinne oraz zwierzęce w różnym stadium rozkładu. Jego ilość w glebie jest uzależniona od wielu czynników, między innymi klimatu, rodzaju roślinności czy typu gleby. Obecność próchnicy w glebie wpływa pozytywnie na wzrost i rozwój roślin, które dzięki temu mają stały dostęp do łatwo przyswajalnych składników odżywczych. Certyfikat Zintegrowanej Produkcji Regeneratywnej to obecnie duży krok w kierunku zwiększenia próchnicy w glebie i zachowania jej znaczenia dla upraw. Korzyści certyfikacji rolnictwa regeneratywnego obejmują nie tylko rolników, ale i cały przemysł spożywczy oraz konsumentów.

Rola i funkcje próchnicy w glebie

Znaczenie próchnicy w glebie jest ogromne. Jedną z podstawowych jej funkcji jest wpływanie na żyzność gleby. Żaden nawóz mineralny nigdy nie zastąpi próchnicy, gdyż zawiera ona ważne dla roślin składniki odżywcze, jak azot, wapń, fosfor, magnez i wiele innych. W miarę tworzenia się próchnicy składniki te stają się stopniowo dostępne dla roślin, które pobierają je odpowiednio do swoich potrzeb. Jakie jeszcze znaczenie ma próchnica w glebie?

  • Próchnica glebowa ma ogromny wpływ na właściwości i jakość gleby – jej obecność poprawia napowietrzenie podłoża oraz wpływa na właściwą gospodarkę wodną gleby;
  • obecność próchnicy w glebie powoduje, że jest ona mniej podatna na erozję;
  • ciemna barwa próchnicy ułatwia nagrzewanie gleby, wpływając w ten sposób na panujące w niej warunki termiczne;
  • dzięki obecności próchnicy związki mineralne takie jak azot czy potas wolniej wypłukują się z gleby i jednocześnie trudniej przenikają w jej głębsze warstwy;
  • w przeciwieństwie do nawozów sztucznych, próchnica nie niesie ze sobą zagrożeń związanych z przenawożeniem roślin lub zasoleniem gleby.

Próchnica glebowa – jak dbać o glebę?

Żyzna i bogata w próchnicę gleba dobrze odżywia rośliny, w przeciwieństwie do gleby nawożonej nawozami mineralnymi, wytwarzanymi w procesie przemian chemicznych. Środki chemiczne bardzo ograniczają obecność w glebie żywych organizmów, które przyczyniają się do budowania próchnicy. Zakłócenie w ten sposób procesu przemian powoduje, że bakterie glebowe przestają się rozwijać. W jaki sposób dbać o glebę, by zachować funkcje próchnicy glebowej? Korzystny wpływ ma tutaj wdrażanie praktyk biologizacji rolnictwa. Do najpopularniejszych działań związanych ze zwiększeniem zawartości próchnicy w glebie należą:

  • nawożenie obornikiem, kompostem lub gnojowicą;
  • pozostawianie resztek pożniwnych na polu i wykorzystywanie nawozów naturalnych, co wzbogaca glebę w materię organiczną;
  • odpowiedni dobór roślin w zmianowaniu;
  • dbałość o odpowiedni odczyn gleby poprzez wapnowanie jej w miarę potrzeb.

Substancje próchniczne stanowią jeden z podstawowych czynników decydujących o żyzności gleby. Rola i znaczenie próchnicy glebowej jest nieoceniona – bogata w próchnicę gleba jest w stanie gromadzić i udostępniać roślinom niezbędne do ich wzrostu i rozwoju składniki pokarmowe. A wszystko to przekłada się na lepsze i zdrowe plony.

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

Czym można zastąpić nawozy sztuczne?

Odpowiednie nawożenie jest konieczne dla uzyskania wysokiej jakości plonów. Coraz częściej jednak w kręgu rozważań pojawia się pytanie: czym można zastąpić nawozy sztuczne? Zużycie nawozów mineralnych można ograniczyć wybierając spośród pozostałych grup, czyli nawozów naturalnych, organicznych, środków mikrobiologicznych czy innych. Każda z grup nawozów ma swoje wady i zalety, jednak nawozy naturalne są coraz częściej rekomendowane ze względu na ich właściwości. Warto zatem wiedzieć, dlaczego są najlepszym rozwiązaniem oraz jakimi nawozami naturalnymi można zastąpić nawozy sztuczne.

Naturalne zamienniki nawozów sztucznych – zalety

Nawozy naturalne są bezpieczną alternatywą nawozów syntetycznych. Dlaczego? Nawozy sztuczne często już na etapie ich produkcji przyczyniają się do pogorszenia stanu środowiska naturalnego, w tym nadmiernego zasolenia gleby i zanieczyszczenia wód. Poza tym, stosowanie nawozów sztucznych nie zawsze jest bezpieczne dla roślin. Z tych względów biologizacja i rolnictwo ekologiczne cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Zmiana sposobu nawożenia roślin na naturalny niesie zatem wiele korzyści zarówno dla środowiska, jak i uprawianych roślin. Do największych zalet zamienników nawozów sztucznych możemy zaliczyć:

  • ochronę środowiska naturalnego – nawozy naturalne nie szkodzą ani roślinom, ani owadom czy zwierzętom; nie powodują także zanieczyszczenia gleb i wody;
  • pozytywny wpływ na jakość gleby – zastąpienie nawozów sztucznych naturalnymi wzbogaca glebę w materię organiczną oraz poprawia jej strukturę;
  • bezpieczeństwo stosowania dla człowieka – nawozy naturalne nie powodują oparzeń, podrażnień skóry i innych dolegliwości, które mogą być wywoływane przez nawozy mineralne;
  • bogactwo w składniki cenne dla roślin – w nawozach naturalnych znajdują się makro- i mikroelementy, a także witaminy, enzymy i inne związki, których nie zawierają nawozy syntetyczne;
  • stosowanie nawozów naturalnych jest ekonomiczne, gdyż są one dostępne w bardziej korzystnych cenach niż nawozy sztuczne.

Czym zastąpić nawozy sztuczne? Naturalne zamienniki

Nawozy pozyskiwane ze źródeł naturalnych są w pełni ekologiczne, tanie i łatwo dostępne. Co można stosować zamiast nawozów sztucznych i czym najlepiej je zastąpić? Do naturalnych zamienników należą między innymi:

  • kompost – to nawóz organiczny powstały z resztek roślin (trawa, liście) lub odpadów z kuchni (obierki po warzywach i owocach, fusy od herbaty), bogaty w substancje mineralne oraz związki organiczne korzystne dla gleby i roślin;
  • obornik – nawóz powstający najczęściej z odchodów krów (lub innych zwierząt), bogaty w azot, wzbogacający glebę w substancje pokarmowe, próchnicę i mikroorganizmy;
  • biohumus – nawóz naturalny w formie płynnej, powstający przy udziale dżdżownic, które przerabiają kompost, torf i obornik, a następnie go wydalają. Biohumus jest bogaty w składniki pokarmowe i może być stosowany do wszystkich typów roślin;
  • nawozy zielone – są to nasiona roślin wysiewane do gleby, a kiedy wykiełkują, zostają zaorane wraz z glebą, gdzie ulegają rozkładowi. Zielony nawóz dostarcza glebie próchnicy i niezbędnych składników mineralnych, co daje lepsze warunki dla kolejnych upraw.

Koncentrując się na zamiennikach nawozów sztucznych nie sposób także pominąć biologizacji, wpływającej na podniesienie żyzności gleby i poprawę jej właściwości biologicznych, fizyko-chemicznych oraz fizycznych. Do korzyści certyfikacji biologizacji rolnictwa regeneratywnego należy niewątpliwie zmniejszenie emisyjności CO2 w gospodarstwie czy możliwości pozyskania dodatkowych funduszy. Produkcja żywności nie wpływa negatywnie na środowisko, gleba jest żyzna i zdrowa, a plony wysokie (przy niższych kosztach produkcji).

Naturalne zamienniki nawozów sztucznych zawierają dużo substancji organicznych i próchnicy i są zdecydowanie korzystniejsze dla upraw, mimo, że na efekty ich działania trzeba poczekać dłużej niż ma to miejsce w przypadku nawozów mineralnych. Niewątpliwie jednak warto je stosować zarówno w przydomowych ogródkach, jak i większych gospodarstwach rolnych.

Przeczytaj również:

Kategorie
Aktualności

TOP Żniwa – zaproszenie

Podczas „Żniwa i siew z top agrar i Profi”, pytajcie o B I O L O G I Z A C J Ę

Już 12 lipca 2022 w Nagradowicach k. Poznania podczas pokazów maszyn żniwnych będziesz mógł zobaczyć się z zespołem Fundacji Terra Nostra, która zaprezentuje Regeneratywną Rewolucją w Rolnictwie.

Podczas prezentacji omówione zostaną uproszczone uprawy, utrzymanie ziemi pod przykryciem przez 365 dni w roku oraz optymalizacji środków produkcji.

Przez cały dzień nasi specjaliści są do waszej dyspozycji, pytajcie, a znajdziecie odpowiedzi…..

Wystarczy odwiedzić nasze stoisko!

Nasze działanie jest finansowane w ramach programu Regeneracyjnej Rewolucji w Rolnictwie, wykonywanego przez Fundację Terra Nostra na zlecenie EIT FOOD.

EIT Food to część Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) – niezależnego organu Unii Europejskiej utworzonego w 2008 roku. Celem EIT Food jest stworzenie i promowanie w całej Europie środowiska sprzyjającego innowacyjności i przedsiębiorczości.

Kategorie
Aktualności

Jak poprawić żyzność gleby i zwiększyć jej urodzajność? 

Dobrej jakości, żyzna gleba jest niezbędna do zaopatrywania roślin w wodę, powietrze i składniki mineralne. Jak poprawić żyzność gleby, by zwiększyć wielkość i jakość uzyskiwanych plonów? Poprawa żyzności gleby jest niezwykle ważna, gdyż może sprawić, że rośliny wykorzystają dostarczane składniki mineralne do jeszcze lepszego wzrostu i rozwoju. Niestety, od pewnego czasu istotnym problemem staje się spadek żyzności gleb, a ich urodzajność pogarsza się z kilku powodów. Wśród zagrożeń dla urodzajności gleby wymienia się postępujące procesy zakwaszenia, gromadzenie się zanieczyszczeń, w tym metali ciężkich w glebach czy ich erozję. Żyzność gleb spada również przez brak płodozmianu, czyli ciągłe uprawianie tych samych roślin na tym samym miejscu. Do utraty urodzajności przyczynia się także brak nawożenia organicznego oraz stosowanie środków chemicznych. Warto zatem zastanowić się, jak zwiększyć urodzajność gleby, a tym samym zapewnić rosnącym na niej roślinom odpowiednie warunki wegetacji i składniki pokarmowe.

Poprawa żyzności gleby – czynniki warunkujące urodzajność

Na początek należy przyjrzeć się czynnikom wpływającym na żyzność gleby, bo one właśnie decydują o sile wzrostu i zdrowiu uprawianych na niej roślin. Wśród wielu czynników wymienić można zawartość substancji organicznej, sposób uprawy roli czy nawożenie. Pochylmy się jednak nad trzema głównymi czynnikami decydującymi o żyzności gleby. Należą do nich: odczyn gleby, zawartość próchnicy oraz struktura gleby.

Odczyn gleby jako czynnik wpływający na jej żyzność

Odczyn gleby ma istotny wpływ na rozwój systemu korzeniowego i wzrost roślin, w dużym stopniu reguluje też dostępność składników mineralnych. Poszczególne rośliny mają zróżnicowaną wrażliwość na kwaśny odczyn gleby, dlatego ustalanie pożądanego pH w pierwszej kolejności należy rozpocząć od określenia rodzaju gleby, a następnie wymagań uprawy, jaką planujemy na danym obszarze (jak wiadomo, rośliny są mniej lub bardziej kwasolubne). Jednym ze sposobów na regulowanie pH gleby jest jej wapnowanie. Wapń, będący najważniejszym składnikiem odżywczym gleby, stanowi o jej żyzności. Wapnowanie poprawia fizykochemiczne właściwości gleby, jej strukturę oraz dostępność składników pokarmowych. Jest zabiegiem prostym i jednocześnie stanowi jedną z głównych praktyk biologizacji, czyli rolnictwa regeneratywnego.

Zawartość próchnicy w glebie

Próchnica i jej zawartość w glebie wpływa w dużej mierze na wzrost roślin oraz wysokość i jakość plonu. Próchnica poprawia zdolność magazynowania składników pokarmowych w glebie i zapobiega ich utracie, wpływa na pojemność wodną gleby i zwiększa jej zdolność do zatrzymywania wody. Co za tym idzie, gleba bogata w próchnicę przyczynia się do zmniejszania skutków suszy. Próchnica poprawia również właściwości biologiczne gleby poprzez zwiększenie korzystnej mikroflory glebowej. Jak poprawić żyzność gleby i zwiększyć zawartość próchnicy glebowej? Pomocnym zabiegiem jest między innymi regularne stosowanie nawozów naturalnych i organicznych oraz prawidłowe następstwo roślin.

Struktura gleby a poprawa żyzności

Struktura gleby określana jest jako przestrzenne uporządkowanie cząstek fazy stałej gleby, gdzie ziarna glebowe sklejone są w agregaty, czyli zlepki strukturalne. Na strukturę gleby ma korzystny wpływ powstawanie próchnicy – gleba staje się wówczas chłonna jak gąbka i jest w stanie przyjąć duże ilości wody, jest również odporna na wysuszanie i erozję.

Jak zwiększyć urodzajność gleby?

Bogata w próchnicę i właściwie zbilansowana w mikroelementy gleba wyróżnia się większą pojemnością wodną, jest w stanie gromadzić i udostępniać roślinom niezbędne do ich wzrostu i rozwoju składniki pokarmowe oraz wodę. Jak można zwiększyć urodzajność gleby? Dobrą droga do zwiększenia jej żyzności są praktyki rolnictwa regeneratywnego i biologizacja. Czym jest biologizacja? Jest to holistyczne podejście do uprawy gleby, opierające się na odtworzeniu i utrzymaniu jej potencjału plonotwórczego. W rolnictwie regeneratywnym produkcja rolnicza prowadzona jest w taki sposób, by nie szkodzić środowisku przyrodniczemu oraz z poszanowaniem dla jego zasobów. Istnieje wiele sposobów na poprawę żyzności gleby. Zaliczamy do nich między innymi:

  • regularne stosowanie nawozów naturalnych i nawozów organicznych – stanowią one cenne źródło substancji organicznej, poza tym wprowadzają do gleby dużą ilość składników pokarmowych;
  • prawidłowe następstwo roślin – właściwie skonstruowany płodozmian powinien cechować się dużą ilością uprawianych po sobie gatunków roślin. Pod względem wzbogacenia gleby w substancję organiczną rośliny uprawne dzielimy na trzy grupy: rośliny wzbogacające glebę (wieloletnie rośliny pastewne czy rośliny strączkowe), rośliny okopowe, kukurydza i warzywa korzeniowe oraz rośliny neutralne (zboża i rośliny oleiste);
  • pozostawianie resztek pożniwnych na polu – zabezpiecza glebę nie tylko przed erozją wodną, ale również przed stratami azotu, gleba zostaje również wzbogacona w węgiel. Ten sposób poprawy żyzności gleby stanowi również ochronę przed patogenami i jest źródłem wielu składników mineralnych dla roślin;
  • wapnowanie gleby – jak już wspomniano, jest to zabieg powodujący optymalizację odczynu gleby, poprawiający jej parametry fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Żyzność gleby i jej biologiczna aktywność muszą być utrzymywane i podwyższane za pomocą licznych metod, zapewniających dobre gospodarowanie składnikami pokarmowymi. Metody poprawy urodzajności gleby mają jednocześnie za zadanie poprawiać jej strukturę i zwiększać zawartość próchnicy. Dzięki tym zabiegom możemy wpłynąć na podniesienie żyzności gleby i poprawienie jej właściwości fizyko-chemicznych, a co za tym idzie – wielkość i jakość plonów.

Przeczytaj również: